Mars'a gönderilen 2 uzay aracında Ardeşen’li bir ismin imzası var

Mars'a gönderilen 2 uzay aracına imza atan bilim adamının Rize Ardeşen’li Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe olduğunu biliyor muydunuz?

25 Mart 2021 Perşembe 09:31
Mars'a gönderilen 2 uzay aracında Ardeşen’li bir ismin imzası var
Mars'a gönderilen 2 uzay aracına imza atan bilim adamının Rize Ardeşen’li Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe olduğunu biliyor muydunuz?
Rize Ardeşen’li memur bir ailenin çocuğu olan Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe Mars’a uzanan yolculuğunda imzası olan bir Türk.

Mars'a inen Perseverance aracının "algoritmalarını geliştiren" NASA'da görevli Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe Türkiye’nin de gururu.



Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe NASA’da Başarıya Giden Yolu Şöyle Anlattı.

"1970'de Ardeşen'de doğdum. Babam devlet memuruydu, Türkiye'nin çeşitli yerlerinde büyüdüm. Çocukluğumun bir kısmı Güneydoğu Anadolu'da geçti. İlkokulu Ünye'de, ortaokul ve liseyi Samsun'da okudum. Ortadoğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği bölümüne girdim. Asistanlık yaparken YÖK ve MEB'in açtığı yazılı sınavla girip burs kazanıp Amerika'daki Purdue University'e master ve doktora yapmaya gittim. Doktoraya makinede başladım ama yaptığım işten hoşlanmıyordum. O yıl 'Güdüm Kontrol Sistemleri' dersi alıyordum, çok hoşuma gitmişti. Matematiksel bir dersti ve ben bunu daha çok sevebileceğimi fark ettim.

"Doktoramı bırakıp daha önce hiç görmediğim bir konuda doktoraya başladım. Ben neyi istiyorsam onun üstüne düşen birisiyim." diye konuştu.

Prof. Açıkmeşe, Güdüm Kontrol Sistemleri üzerine yaptığı doktorayı bitirdikten sonra NASA'nın jet etki laboratuvarında yaklaşık 10 yıl çalıştı. Akademiden iş teklifi almıştım. Akademinin bazı avantajları var. Zaman, sizin kontrolünüzde oluyor. Ailemin büyük bir kısmı Türkiye'de. Çekirdek ailemin dışında herkes Türkiye'de. Orada daha çok zaman geçirmek isteyebilirim diye düşünerek akademiye geçmemin daha mantıklı olduğunu düşündüm." Diyen Açımeşe Mars ile ilgili şunları kaydetti; “Mars'a gitmenin üç temel bölümü var. Birincisi dünyadan Mars'a olan gidiş, uçuş 7-8 ay sürüyor. İkincisi atmosfere giriş ve iniş, bu yedi dakikada sürüyor. Üçüncüsü ise yüzeye iniş, bu yıllarca robotla süren bir araştırma oluyor. Şimdi baktığınızda birisi 7 ay, birisi 7 dakika ve birisi de 7 yıllık bir kısım. Bunların en zor kısmı 7 dakikalık olan atmosfere iniş kısmıdır. Atmosfere giriş ve iniş en riskli kısım. O kısma 7 dakikalık terör diyorlar. Benimde katkılarım orada oldu. NASA'nın yeni misyonunda kullanılan perseverance robotu Mars'ta yaşamın izlerini arayacak. Kullandığı sensörler çok hassas olduğu için Kızıl gezegenin yüzeyine çok yavaş ve dikkatli bir şekilde indirilmesi gerekti. Bunun içinde uçan vinç adı verilen bir teknoloji kullanıldı. Yukarıdan gelen uzay aracı inmiyor, yaptığı şey yerde 15 milimetre yukarıda askıda bekliyor, burada bir vinçle robotu aşağıya otomatik olarak indiriyor. Sinyallerin ışık hızıyla gidip gelmesi 26-27 dakika olduğu için her şey otomatik olarak oluyor. O yüzden kontrol etmek imkânsız.

Vinçle indirip diğer aleti uzağa fırlatıyor. Uzağa fırlatılan aletin yere çakılmasıyla iniş bitiyor. Bu safhadaki navigasyon algoritmalarını ben geliştirdim. O algoritmalar sensörlerden aldıkları verilerle uçan vincin konumu belirleyip ona göre jetlerin nasıl kuvvet uygulayacağını komutlarını gönderiyor.

Vincin amacından bahseden Açıkmeşe "Amacı 200 metre daha fazla uçurmaktı. 2012'de ilk kez kullanıldı. O zaman 650 metre uçurmuştu, şimdi 700 metrenin üstünde uçurdu. Gayet başarılı oldu." diye konuştu.







 

    Yorumlar

Arşiv